Сматаев Софы Қалыбекұлы (24 маусым.1942 ж туған, Қарағанды облысы. Ақадыр ауданында. Киік ст.) - жазушы, драматург. Мәскеудің болат және қорытпалар институтын бітірген (1965 ж). 1960 - 62 ж. Мәскеудегі "Серп и молот" зауытында слесарь, құюшы, Қазакстан

ҒА-ның Металлургия және кен байыту институтында инженер, аға инженер, 1967 - 84 ж. "Жұлдыз" журналында бөлім меңгерушісі,

1984 - 87 ж. Қазакстан Компартиясы ОК-нің жауапты қызметкері болып жұмыс істеген. 1989 жылдан Қазакстан Мемлекеттік кітап палатасының директоры. "Астана оттары" атты тұнғыш өлеңдер жинағы 1968 ж. жарық көрді.

Кейін «Армысын ана» 1970 ж , «Алау» 1974 ж,  «Қобыланды  батыр » 1981 ж, «Алғашқы асу » 1982 ж, « Қобыланды батыр » орыс тілінде 1983 ,1987,1989 ж,

 Сматаевтың "Тағдырлар" (1976), "Сен кімсің" (1977), "Әз-әзәзіл" (1978), "Жұлдызым менің жоғары" (1985) пьесалары республикалық, облыстық театрларда койылды. "Жұмбақ қыз", "Жаяу Мұса" операларының либереттосын жазды. В.Г. Короленко, В.В. Иванов, В.А. Солоухин, Х.Абдуллин, Ю.Мухлисов, сондай-ак, У.Шекспир, И.Добози шығармаларын қазақ тіліне аударды.

ҚР Мәдениет министрлігінің Абылай хан тақырыбына жариялаған конкурсында 1 бәйге алған, «Зарзаман» (1993), «Далам-ай, панам-ай» (1993), «Той үстіндегі топалаң» (1994), «Базарың құтты болып... немесе кек қайтару» (1997), «Базарың құтты болсын... немесе қазақша баю» (1997) пьесалары республикалық, облыстық және таяу шетел (Өзбекстан, Қырғызстан, Татарстан) театрларында қойылды. Кинофильм («Біржанның соңғы жұлдызы») сценарийінің авторы. Аударма саласында да жемісті еңбе етті. Шығармалары қарақалпақ, қырғыз, неміс, орыс, өзбек, словак, швед тілдеріне аударылған. Софы Сматаевтың еңбектерінен үзінділер мектеп оқулықтарына енгізілген. Халықаралық "Алаш" сыйлығының лауреаты (1992). "Құрмет" орденінің иегері (2000). Қазақстан Жоғары Кеңесінің Құрмет грамоталарымен марапатталған.

Пайдаланған әдебиеттер:

Шет ауданы: Энциклопедия – Алматы : Қазақ  ақпарат, 2011. – 143 б.

Шет ауданы. Энциклопедия.- Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-332-333 б.

Ол туралы:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011.-143 б.

Шет ауданы: Энциклопедия – Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-332-333 б.

Мерзімді басылым беттерінде:

 Сматаев, С. Ұстаз, [Мәтін] / С. Сматаев // Заман.-2004.- 2 қазан (№39).- 2 б.

Ақсұңқарұлы, С. «Табаны жерде тұрғанда, тапжылмайтұғын антейдей» [Мәтін] / С. Ақсұңқарұлы // Орталық Қазақстан.- 2011.- 18 маусым (№98-99).-2 б.

Сматаев, С. Жариялық – адалдықтың айнасы, [Мәтін] / С. Сматаев // Жас Алаш.- 2011.- 23 маусым (№49).-5 б.

Сматаев, С. Қондың-ау бүгін тұғырға [Мәтін] / Сматаев, С. // Орталық Қазақстан.- 2011.- 13 қазан (№169).-1 б.

Дүйсебек, Н. Алаштың қаламгері [Мәтін] / Н. Дүйсебек // Шет шұғыласы.- 2012.- 12 қаңтар (№2).-4 б.

Сматаев, С. Қараңғы ойлар [Мәтін] / С. Сматаев // Жас Алаш.- 2013.- 22 қаңтар (№5).-3 б.

Мыңжасарқызы, Д. Софы ақынның оқырманға тартуы [Мәтін] / Д. Мыңжасарқызы // Түркістан.- 2013.- 16 мамыр (№19).-6 б.

 Шет шұғыласы, 2021. - 25 қараша (№47). - 3 б.

 Индустриальная Караганда. - 2021. - 16 ноября (№128). - С.8

 Орталық Қазақстан, 2021. - 18 қараша (№129). - 1 - 8 б.

Сматаев С. "Арқаның аңызы" - Қарағандыда. [Мәтін] / С.Сматаев//Айқын газеті. - 2021. - 19 қараша (№174). - 8 б.

Айтматов,М Мен оны іздеп тапқам [Мәтін] /М, Айтматов.//Орталық Қазақстан,2021.-22 маусым (№67).- 4 б.

Сматаев С. Өз орнымды ойып алғам өзге жетпес төрімнен [Мәтін] /С.Сматаев //Орталық Қазақстан,2021.-22 маусым (№67).- 5 б.

Жанболат ,Б Тау тұлға [Мәтін] /Б.Жанболат //Орталық Қазақстан,2021.-22 маусым (№67).- 5 б.

Исабеков,Д Барлық жанрда бірдей қалам тербеген...[Мәтін] /Д.Исабеков //Орталық Қазақстан,2021.- 22 маусым (№67).- 4 б.

Сматаев,С   Ғарышқа көз тіккек жер [Мәтін]: Әңгімелер /С.Сматаев.- Алматы: Жалын, 1985.-200 бет.

Алтайбаев  Жүсіп (1911-1987) сықақшы,  жазушы,  аудармашы.  КОКП  ОК  жанындағы  Жоғары  партия  мектебін  бітірген (1960) .  1933-1971  ж.  Респ.  «Лениншіл  жас»   газетінің  Қарағанды  обл.  тілшісі,  жауапты  хатшысы,  редакторы,  «Октябрь  балалары »(«Қазақстан пионері »)  газетінің  жауапты  хатшысы,  «Вожатый » журналының  редакторы,  «Комсомол »  баспасының  бас  редакторы,  «Социалистік  Қазақстан »  газетінің  жауапты  хатшысы,  Талдықорған  облысы  «Сталиншіл»  («Октябрь  туы »),  Семей  облысы  «Екпінді»  («Семей  таңы »)  газеттерінің  редакторы,   ҚазТАГ – тың  директоры,  Қазақстан  Журналистер  одағының  жауапты  хатшысы,  ҚазКСР  Телевизия  және  радиохабары  жөніндегі  мемлекеттік  кабинеті  төрағасының  орынбасары,  сатиралық  « Ара»-«Шмель»  журналының  бас  редакторы  болды.

Пайдаланған  әдебиеттер:

Шет ауданы [Мәтін]Энциклопедия /Алматы: ҚАЗақпарат, 2013-382 бет.

Қарағанды  облысы [Мәтін] Энциклопедия. / Алматы: Атамұра, 2006- 116 бет.

Ол туралы

Шет ауданы  [Мәтін]Энциклопедия /Алматы: ҚАЗақпарат, 2013-382 бет.

Қарағанды  облысы [Мәтін] Энциклопедия. / Алматы: Атамұра, 2006- 116 бет.

Алтайбаев. Ж.

Таңдамалы  шығармалары  және  естеліктер [Мәтін]/ Ж. Алтайбаев.

Д .Атайбаева.-Алматы: « Алаш »  баспасы ,2011-642 бет.

Алтайбаев. Ж.

Нақ.Нақ: [Мәтін]Фельетондар, сқақтар, әңгімелер, повесь./-Алматы  : 1981- 328 бет.

Мерзімді басылымдар:

Мұқаш Ж. Сатира саңлағы  [Мәтін] / Ж. Мұқаш // Шет шұғыласы. - 2011. - 16 маусым (24). - 4 б. 

Кәмел Жүністегі 1939 жылы 27 қаңтарда Шет өңірінде, Ақсу-Аюлы селосында туған. Орта мектепті 1956 жылы ойдағыдай бітірген К.Жүністегі 1959 жылы аудандық комсомол комитетінің бөлім меңгерушісі болып еңбек жолын бастаған. 1960 жылы Қарағанды Педагогика институтының тарих факультетіне оқуға түседі. Осы кезде-ақ, асқақ қиял жетегінде жалынды жас К.Жүністегі елдің тарихын білу мен қоғамдағы сол кездегі саяси-әлеуметтік қатынастарға араласу қызықтырған еді. 1962 жылы қазақ жастары арасында құрылған, "ЕСЕП" (Елін сүйген ерлер партиясы) партиясын ұйымдастырушылардың бірі ретінде, жерлес досы, ақын Зейнолла Игілікұлы екеуіне саяси айып тағылып, Сібірдегі лагерьде болған.

         Жазасын өтеп оралған соң, 1966 жылы қайтадан институттағы оқуын сырттай жалғастырып, 1977 жылы ойдағыдай бітірген. Сол, 1966 жылдан 1984 жылға дейін аудан орталығындағы М.Горький атындағы мектепте тарих пәнінің мұғалімі, оқу ісінің меңгерушісі, 1984-1989 жылдары аудандық білім бөлімінде әдіскер болып қызмет еткен. 1989 жылдан 1992 жылға дейін аудандық мұражай директоры, 1992-2005 ж. аудандық "Заман" газетінің редакторы болып қызмет атқарды.

         К.Жүністегі Қазақстан Жазушылар Одағының басқарма мүшесі, С.Сейфуллин атындағы сыйлықтың иегері, "Дос көңілі", "Көне хикая", "Көксеу", "Құба белдер" кітаптарының, "Тар заман" спектакілінің авторы. Әуесқой композитор ретінде танымал "Арқа самалы", "Аяулым", "Домбыра", "Туған жер", "Жаз келді", "Жас алаш", маршы әндерін шығарған. Өлкетанушы ретінде көпшілікке мәлім. Шет өңірінен шыққан ұмыт болған Шортанбай жырау, Диа қажы, Қақпан ақын, Төлеубек, Хасен, Жәкен, Тәшен, Маясар, Түсетай, Сәрінжіп, Оқа ақындардың шығармашылығын зерттеп, аудандық, облыстық, республикалық басылымдарға жариялады.

         Қыздарбек, Әбди, Сембек күйшілердің, Абылай ханның күйін зерттеуде көп еңбек еткен. Осы өңірде кезінде әділдігімен аты шығып, өз заманынан озық туған дуалы ауыз Бәйсейіт би, Жанқұтты шешен, Дүйсенбай, Қара билердің өмір жолын, ұлағатты ісін зерттеп жарыққа шығарды. Елін қорғаған дуылғалы батырлары Жидебай, Сеңкібай, Жарылғап, Ағабай, Дәріпсалы, Сазанбай батырлар жайында алғаш қалам тартқан.

         Осы өңірде өмір сүріп, заманында елге үлгі бола білген, тарихта ізі қалған әз аналар Қарқабат, Борсылдақ (Қырғи), Құрақ, Дәрі, Талмойын, Баршын қыз, Шеруке қыздың есімі мен қасиеттерін келешек ұрпаққа жеткізу де осы кісінің талмай ізденісінің нәтижесі. К.Жүністегінің ұсынысы ынтасы арқылы "Зұлмат жылдары", "Кенесары жұртында", "Тасқа тұнған құпия", "Дойыбы тас", "Қыздарбек күйші", "Шортанбай жырау", "Жәкен ақын" бейнетаспалары жазылып, деректі телефильмдер дүниеге келді.

         К.Жүністегі қандай шығарма жазбасын, қандай жиында сөз сөйлемесін, айтар ойының түпкі түйіні–ұрпақ тәрбиесі, ұлттық салт-дәстүрінің, әдет-ғұрыптың тиімді тұстарын қазіргі жастардың санасына сіңіріп, имандылыққа, жан тазалығына биік адамгершілікке шақыру. К.Жүністегі өлке тарихын зерттеу, насихаттау ісіне қыруар еңбек сіңірді. Кенесары ханның патша әскерлерімен соғыс алдында салдырған қамалының қалдығын тауып, сол жөнінде газет-журналдарға ғылыми мақалалар жариялады.

Төле би Тайкелтірдің болашағын болжап: «Ұсақ-түйек ауыл арасындағы дау шар емес, ел намысын жібермейтін, қысылғанда халқына пана бола алатын алғыр ұтымды адам болып өскелі тұр. Бұл мына шалдар ойлағандай Айдаболдың ұлы емес, халқының ұлы болар –ақ. Бұған түзу бағыт беріп, алға тарту керек. Мен қателессем, ел кешпейді» деген сөздерінен шешеннің Тайкелтірдің болашағын болжап, оның жолын ашуға бірден бір негіз- бата беру деп шешкен. Осыдан біз батаның киелі сөз, дуалы сөз екендігіне тағы бір дәлел тапқандаймыз. Ол баталар шешендер берген ақ баталармен дәлелдене түсетіндігіне күмәніміз жоқ.
«Ел баласы екенсің» деп аталатын мына бір шешендік сөзде Шу өзенінің Балқашқа жақын жайылымына үйсін мен арғын тайпаларының белді бектері таласады. Екі жақтың да билері бас қосып, кеңесіп, бәтуаласа алмай отырғанда, топқа еріп келген он бес жасар Төле билік айтушылардың бірде-біріне көңілі толмай, жөн сөзді ешкімге қарамай өзі айтады. Осы кезде алғыр жас Төлеге төрдегі би былай деп бата берген:

Үй баласы ма деп едім,
Ел баласы екенсің .
Ай маңдайлы арысым,
Талабың алдан өтілсін.
Ауылыңның таңы бол,
Маңдайдағы бағы бол!

Осыдан бастап Төленің аты шығып, ел арасыдағы дау-жанжал, келіс сөзге араласып, билік айта бастапты. Батаның адамның жолын ашып, бағын өсіретіндігі, адамның санасына әсер етеді. Оны Қ. Жарықбаевтың «Жан тануға кіріспе» атты еңбегін оқи отырып дәлелдей түсуімізге болады. Онда: «сананың бір белгісі – алдына мақсат қоя білуі, оны орындауға кірісуі, оның себеп-салдарын түсіне білуі т.б.». Яғни бата алушы саналы жас өзінің алдына дуалы сөзден кейін мақсат қоя білуді ай-қындайды, үлкен сенім артқан қасиетті сөздің жүгін көтеруге барын салып адамгершілік пен азаматтылығын қатар ұстауға бар ниетін салады. 

Пайдаланған әдебиеттер:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011.-99 б.

Шет ауданы [Мәтін] / Энциклопедия – Алматы : ҚАЗақпарат, 2013. –1 92-193 б.

 Онлайн кітаптары:

      Жүністегі, К. Соңғы Абыз [Мәтін]: роман/ К. жүністегі.- Астана: Аударма, 2006.- 408 б.

    Қарымды қаламгер Кәмел Жүністегінің шығармашылығымен оқырмандар кеңінен таныс. Оның қаламынан шыққан "Дос көңілі", "Көн е хикая" , "Көксеу " атт ы кітаптарын , "Құба белдер " трилогиясын және "Көксеңгірдің тасында " повестер мен әңгімелер жинағын жұртшылы қ жыл ы қабылдаған болатын. Жазушының "Соңғы абыз " романы әдебитіміздегі зар заман деп аталған әйгілі кезеңнің ірі өкілдерінің бірі -  Шортанба й ақын өмірі мен сол тұстағы қазақ елінің жай-күйін көрсетуге арналған. Жырау өмірін жан-жақты  зерттеген жазушы өз романынд а сол кезеңдегі қазақ ауылдарының тұрмыс-тіршілігін, ел ішінің жай-  жағдайын, заман тынысын айқын танытуға тырысады .

Жүнісов, К. Көксеу [Мәтін] : повестер / К.Жүнісов .- Алматы: Өнер, 1991.- 184 б.

   «Көксеу» повесіне XIX ғасырдың аяғында өмір сүрген ха- лық күйшісі Қыздарбектің күйшілік өнері мен өмір жолы арқау болған. Жазушы адалдықты, әділдікті көксеген күй- шінің басынан өткен қат-қабат оқиғаларды суреттеу арқы- лы сол кездегі халық тұрмысын, замана шындығын шы- найы көрсете білген. «Қоңыр құлжа» повесінде тау тағысы арқарлардың құ- рып бара жатқандығын әңгімелейді, түз тағыларының ая- нышты тағдырын суреттейді. Сөйтіп оқырмандарды туған табиғатты аялай білуге, аң құсқа қамқор болуға үндейді. Кітаптың тілі жеңіл, тартымды оқылады.

                                          Жүністегі, К. Көксеңгірдің тасында [Мәтін]: / Повестер мен әңгімелер. Астана: Елорда, 2002. – 352 б. 

Шортанбай: Толғаулар, айтыстар, дастан [Мәтін]: / Құрастырушылар: Қ.Мәдібаева, К.Жүністегі – Алматы: «Айқап», 1993. – 80 б.

Жүністегі К Темір-Астау [Мәтін] деректі әңгімелер /К.Жүністегі. -Алматы: Хан Тәңірі,2014.-286 б.

Жазушы шығармалары:

Жүністегі, К. Соңғы Абыз [Мәтін]: роман/ К. жүністегі.- Астана: Аударма, 2006.- 408 б.

Жүнісов, К. Көксеу [Мәтін] : повестер / К.Жүнісов .- Алматы: Өнер, 1991.- 184 б.

Ол туралы:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011.-99 б.

Шет ауданы [Мәтін] / Энциклопедия – Алматы : ҚАЗақпарат, 2013. –1 92-193 б.

Жүнісов, К. Көне хикая [Мәтін]: повесть, әңгімелер / К. Жүністегі .-Алматы: Жазушы, 1987.- 224 б.

Ж 88 Кәмел Жүністегі. Арманым оттан өрілген: Өлеңдер мен жазбалар. - Астана: Фолиант, 2011. - 176 бет.

Жунистеги, К. Вожак [Текст] : повести и рассказы / К. Жунистеги; пер. с каз З. Булановой. – Астана: Аударма, 2008. – 480 с.

Қалғып кеткен халықтың намысын оятқан [Мәтін]: жинақ:  К.Жүністегінің өмірі мен шығармашылығы туралы.- Астана: Фолиант,2019.- 208 б.

Ж 88 Жүністегі К. Тасқа тұнған құпия / К. Жүністегі. – Нұр-Сұлтан: ФОЛИАНТ, 2020. – 208 бет.

Жүністегі,К. Тасқа тұнған құпия [Мәтін]: / К.Жүністегі. – Астана: Фолиант, 2018. – 200 б.

Жүністегі К. Великий сын степи Едиге[Текст]/К.Жүністегі. Перевод с казахского Данияра Рашиди. - Алматы: ТОО РПИК "Дәуір", 2020. - 280 с.

Мерзімді басылым беттерінде:

Жүнісов, К. Көксеу [Мәтін] : повестер / К.Жүнісов .- Алматы: Өнер, 1991.- 184 б. 

Орталық Қазақстан. - 2020 .- 16 шілде (№76). - 4 б.

Жүністегі, К. Күмбездерге тіл бітсе [Мәтін] / К. Жүністегі // Заман.-2007.-27 қыркүйек (№39).-5 б.

Орталық Қазақстан. – 2020. – 30 мамыр (№57). – 4 б.

Жас Алаш, 2020. – 21 мамыр (№39). – 8 б. 

Жүністегі, К. Шежірелі Шет [Мәтін] / К. Жүністегі // Заман.-1998.-19 қыркүйек (№39).-4 б.

Ақыжанов, Ж Тосын бейне [Мәтін] / Ж. Ақыжанов // Заман.-1996.-14 тамыз (№31).-4 б.   

Жүністегі, К. Шежірелі Шет [Мәтін] / К.Жүністегі // Заман.- 1998.- 29 қыркүйек.-4 б.

Орталық Қазақстан. - 2020. - 13 тамыз (№87). - 4 б.

Ана тілі. - 2020. - 27 тамыз-2 қыркүйек (№34). - 1-5 б.

Орталық Қазақстан. - 2020. - 9 маусым (№61). - 3 б.

Орталық Қазақстан. - 2020. - 5 мамыр (№47). - 5 б.

Жас Алаш. - 2020. - 23 шілде (№59). - 7 б.

 Ана тілі. - 2020. - 9 шілде (№27). - 7 б.

Ана тілі. - 2020. - 27 тамыз-2 қыркүйек (№34). - 1-5 б.

Егемен Қазақстан. - 2020. - 13 қазан (№195). - 15 б.

Орталық Қазақстан. - 2009. - 24 қаңтар (№10-11). - 6 б.

Жүністегі К. Ел қамын жеген Едіге [Мәтін] / К.Жүністегі К //Шет шұғыласы.-Ақсу-Аюлы,2019.-27 маусым (№26).- 4 б.

Жүністегі К Абылайдың «алты ағашы» [Мәтін] / К.Жүністегі // Орталық Қазақстан.-2010.- 5 қаңтар.- 4 б.

Жүністегі К   Күй мен күйші тағдыры [Мәтін] /К.Жүністегі //Егемен Қазақстан.- 2018.- 4 қыркүйек (№166).-10 б.

Жүністегі К. Қаракесек [Мәтін] / К.Жүністегі//Шет шұғыласы. - 2021. - 9 желтоқсан (№49). - 4 б.

Жүністегі,К Осы жұрт Шортанбайға неге қарсы? [Мәтін]/К.Жүністегі //Қазақ әдебиеті, 2021.-28 мамыр (№22).-3.-20 б.

Жүністегі,К Шортанбай - ұлттың рухы [Мәтін] /К.Жүністегі //Қазақ әдебиеті,2021.-13 тамыз(№33).- 18 б

Жүністегегі,К Ұлыларды даттайтындар кімдер? [Мәтін ] /К.Жүністегі //Қазақ әдебиеті,2021.-5 наурыз (№10).-2 б

Жүністегі К Абай және көнеден келе жатқан үзілмеген үндестік [Мәтін]/К.Жүністегі //Жұлдыз. -Алматы,2021.-мамыр (№5).-149.-156 б.

Жүністегі,К Қолдан жасалған қасірет [Мәтін ] /К.Жүністегі //Егемен Қазақстан,2021.-19 наурыз (№53).-12 б.

Орталық Қазақстан, 2022. - 16 шілде (№77). - 8 б.

Жас Алаш, 2022. - 31 мамыр (№ 40 - 41). - 5 б

Қазақ әдебиеті,2022. - 25 ақпан (№8). -20 - 21 б

Жас Алаш, 2022. - 7 маусым (№43). - 5 б.

Шет шұғыласы, 2022. - 15 қыркүйек (№37). - 4 б.

Орталық Қазақстан, 2022. - 16 шілде (№77). - 8 б

Өмір Кәріпұлы - 1940 жылы 5 мамырда Қарағанды облысы, Жаңарқа ауданы «Дружба» кеңшары аталған Байдалы би ауылында дүниеге келген. Ұлы Отан соғысы аяқталуға жақындаған 1944 жылы б

ір отар қойға ие әкесі бос жатқан мекенге қоныстану мақсатындағы көшті атамекеніне бастап келеді.

   Болашақ қаламгердің балалық шағы алыстағы малды ауылда өтті. Атасу, Шажағай өзендерінің балығын аулады. Сарықұлжа, Тайатқан-Шұнақ, Бәйбіше тауларының жуасын терді.

  Он жылдықты Жаңаарқа ауданының орталығындағы орта мектепте бітірген. ҚарПИ-дің филология факультетін бітірген. Ауыл мектептерінде жиырма жыл ұстаздық қызмет атқарған. 1980 жылдан бері Ақадыр ауданында түрады. Аудандық «Ақадыр таңы» газетінде журналистік мектептен өтті. Аудандық «Қазақ тілі» қоғамын басқарған. 1997—2003 жылдары аудандық «Заман» газетінде қызмет атқарды. Ұлттық дәстүр-салттың қанат жоюына, тіл мен діннің жандануына үлес қосты. Оның бастамасы бойынша Ақадыр өңірінде «Бүркітші қансонарда» деген облыс аралық бүркітшілер жарысы өтіп тұрды. «Қымызмұрындық» мереке-жәрмеңкесі жалғасын тапты. Билер сайысы, ақындар сайысы, тіл мерекесі аудандық «Қазақ тілі» қоғамының ұйымдастыруымен жүйелі өтіп тұрды. Қоғам жетекшісінің бастамасымен Ақадырда 1992 жылы мешіт ашылды.

   Өмір Кәріпұлы – шығармашылық жолын өлең жазудан бастаған. Алғашқы қалам алды жырлары аудандық «Жаңаарқа» газетінде жарияланды.

   Облыстық «Орталық Қазақстан» газетінде топтама жырлары шығып тұрды. Жазушы поэзиядағы мүмкіндігін прозада байқатып, әңгіме-повес жанырында қаламгерлік қарымын таныта білді.  Проза жанрында «Сарыбел сазы» (1977 ), «Атасының баласы» (1980), «Есік тоған» (1985), «Бұрқақ» (1991), «Тайталас» (2001), «Серілер мен перілер» (2003) кітаптарын ұсынды.

   Жаңаарқаның түлегі. Еңбек жолын Қызылтау мектебінде мұғалімдіктен бастаған. 1960.1978-97ж. Ақадыр аудандық «Ақадыр таңы» газетінде, Ақадыр аудандық мәдениет бөлімінде, шығармашылық жұмыста болды. 1990-97ж аудандық «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы. 1970ж шығармашылық жұмыста. «Сарыбел сазы» 1977, «Атасының баласы» 1980, «Ескі тоған»1985 әңгімелер мен повестер жинағы, «Бұрқақ» 1991жылы романы жарық көрді «Тайталас» романы. «Серілер мен перілер», «Тамызық» және «Сыбаға» кітаптары бар.

  Алыстағы қойлы ауылдардың қоңыр тіршілігі, туған жердің өзіндік келбеті жазушы жүрегіне ертерек орнаған еді. Содан да далаға деген аңсауын, сағынышы мен мұңын өлең жолдарына  түсірді. Қаламын қатайтып алған соң прозаға ойысқан. Ө.Кәріпұлы-табиғат жыршысы. Ата қоныстан тапжылмай, ауыл адамдарының арманы мен мұңын, сағынышын, махаббатын әңгіме-повестеріне арқау етіп келеді. Ауылдық мектепте жиырма жыл ұстаздық қызмет атқарды. «Жаңаарқа», «Ақадыр таңы», «Заман» газеттерінде журналистік шеберлігін шыңдады. Ө.Кәріпұлы- қалам қайратын әлі де бәсеңдеткен жоқ.

  Өмір Кәріпұлы – 1986 жылы СССР  Ж азушылар Одағының мүшелігіне өткен. Еліміз тәуелсіздік алғаннан бері Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі. Ақадыр ауданы таратылып, Шет ауданының құрамына қосылғаннан кейін 1998-2003 жылдар аралығында аудандық «Заман» газетінде тілшілік қызмет атқарды. Бұрынғы Ақадыр ауданының «Құрмет азаматы» боп табылады. Қазақтың ақиық ақыны Сәкен Сейфуллинге, атақты күйші Сайдалы сары Тоқаға, Әбікен Хасеновке арнаған хикаяттарының көркемдік деңгейі жоғары. Оқырманнан тәуір бағасын алған шығармалар.

   Ол отыз жылдан бері Ақадыр кентінде тұрады. Жаңаарқа шет өңірінің заңды тумасы саналады.

                                         Пайдаланылған  әдебиеттер:

Қарағанды  облысы [Мәтін] / Энциклопедия. – Алматы : Атамұра  2006 .- 287 б.

Шет ауданы [Мәтін] / Энциклопедия – Алматы : Қазақ  ақпарат, 2011. – 104 б.

Шет ауданы. Энциклопедия.- Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-204 б.

Ол туралы:

Қарағанды  облысы [Мәтін] / Энциклопедия. – Алматы : Атамұра  2006 .- 287 б.

Шет ауданы [Мәтін] / Энциклопедия – Алматы : Қазақ  ақпарат, 2011. – 104 б.

Шет ауданы. Энциклопедия.- Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-204 б.

Мерзімді басылым беттерінде:

Әбілдинов, Қ. Сматайдың Софысы [Мәтін] / Қ. Әбілдинов // Қазақ әдебиеті.- 2009.- 23-29 қазан (№45).-11 б.

Рахымжанов, Қ. Өмір аға [Мәтін] / Қ. Рахымжанов // Шет шұғыласы.- 2010.- 18 қараша (№47).-6 б.

Сарғасқаева, Қ. «Елім деп еміренді, жыр толғап тебіренді» атты кеш. [Мәтін] / Қ. Сарғасқаева // Шет шұғыласы.- 2010.- 18 қараша (№47).-6 б.

Кәріпұлы, Ө. Жоғалып табылған махаббат [Мәтін] / Ө. Кәріпұлы // Қазақ әдебиеті.- 2011.- 17-23 маусым (№24).-9 б.

Ақсұңқарұлы, С. «Табаны жерде тұрғанда, тапжылмайтұғын антейдей» [Мәтін] / С. Ақсұңқарұлы // Жас Алаш.- 2011.-23 маусым (№23).-5 б.

Кәріпұлы, Ө. Балтыр [Мәтін] / Ө. Кәріпұлы // Қазақ әдебиеті.- 2012.- 5 қазан (№41).-9 б.

Кәріпұлы, Ө. Тоқсандағы топжарған [Мәтін] / Ө. Кәріпұлы // 2013.- 18 мамыр (№77-78).-5 б.

Кәріпұлы, Ө. Жаратылысы бөлек еді [Мәтін] / Ө. Кәріпұлы // 2013.- 3 қаңтар (№1).-6 б.

Кәріпұлы, Ө. Қажетсіз дағдыдан қашан арыламыз? [Мәтін] / Ө. Кәріпұлы // Шет шұғыласы.- 2014.- 7 мамыр (№18).-4-5 б.

Ақадыр вальсі [Мәтін] // Заман.-2007.-30 қараша (№48).-8 б.

Бесімұлына, Т. Арнау [Мәтін] / Т. Бесімұлына // Заман.-1999.- 4 желтоқсан (№46).-1 б.

Кәріпұлы, Ө. Табиғат алтын бесігінің [Мәтін] / Ө. Кәріпұлы // Заман.-1998.- 5 қыркүйек (№33).- 3 б.

Кәріпұлы, Ө. Өмір бәсекемен қызықты [Мәтін]  / Ө. Кәріпұлы //  Заман.-1999.- 9 қаңтар (№2).-3 б.

Құнды шежіре [Мәтін] // Заман.-2003.- 14 маусым (№22).-44 б.

Кәріпұлы, Ө. Ең алдымен сөз болған [Мәтін] / Ө. Кәріпұлы / Төрехан Майбас // Орталық Қазақстан.- 2013.- 18 мамыр.- 5 б.

Орталық Қазақстан. 2020. 2 сәуір (№34). - 4 б.

Шет шұғыласы. - 2020. - 6 тамыз (№32). - 4 б.

Орталық Қазақстан. - 2020. - 24 қазан (№117). - 4 б.

Орталық Қазақстан. Өмір Кәріп. Дала мінезді азамат [Мәтін] / Ө.Кәріпұлы // - 2022. - 24 ақпан (№22). - 6 б. 

Шығармалары:

Тұғыр [Мәтін]: ұлттық тәрбие сабағы / құраст. Ө.Кәріпұлы.- Астана: Елорда Жастары, 2001.- 400 б.

Кәріпұлы Ө, Перілер мен Серілер [мәтін]: Повестер мен әңгімелер. – Астана: Фолиант, 2004. – 384 б.

Кәріпұлы,Ө. Тамызық [Мәтін]: әңгімелер /Ө.Кәріпұлы.-Алматы: «Құс Жолы»,2008.-352 б.

Кәпіпұлы Ө. К11 Тайталас, Роман. Астана: Елорда, 2001. 312 бет.

Кәріпұлы, Ө. Қоңыр сарын [Мәтін] : әңгіме – хикаяттар, тәмсілдер. / Ө.Кәріпұлы. – Астана: Фолиант, 2014. – 392 б.

Кәріпұлы,Ө БЕЛЕС [Мәтін]:Хикаяттар,әңгімелер,мысалдар.- Алматы:ЖШС РПБК «Дәуір»,2021,- 480 б.

Майбас Төрехан 1954 жылы туылған. Журналист, өлке тарихын зерттеуші. Шет ауданының түлегі.   Қ,Сәтпаев атындағы ҚазПТИ-дің автоматты есептегіш техникалар факультетінде оқыған. Е.Бөкетов атындағы ҚарМУ-дің түлегі, оқытушы-филолог. Журналист-жазушы, этнограф. Ақадыр аудандық «Ақадыр таңы — Агадырская новь» газетінің тілшісі, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшысы, редакторының орынбасары, редакторы болған. 1998 жылдан облыстық «Орталық Қазақстан» газегінің бөлім меңгерушісі. ҚР Мөдениет министрлігінің «Мәдениет қайраткері» белгісінің иегері (2004). Көптеген этно-танымдық мақалалардың, «Кенді өлке» (1990, орыс тілінде), «Керней шежіресі» (2002, 2005) кітаптарының авторы.

    ҚР Мәдениет қайраткері /2004/, М.Қабанбай атындағы сыйлықтың лауреаты /2004/. Хикметтің, Уитменнің, Фростың өлеңдерін қазақшаға тәржімалаған. Ел, жер тарихына қатысты көптеген тарихи және танымдық мақалалардың авторы. Мақалалары шетелдерде жарияланған. Саяси көзқарасы үшін 70-ші жылдардың басында комсомол қатарынан аластатылып, қуғын көреді. Қарағанды қаласында белгілі меценат Болат Дүйсенбаевпен «Жас қазақ» ұйымын құруға талпыныс жасайды. «Азат» партиясының құрамын нығайтуға атсалысады.

    Бірінші сайланған Жезқазған және Қарағанды облысының Мәслихаттарының депутаты. Ақшатау комбинаты Оңтүстік-Шығыс кенішінде жер асты слесары, тіреуші болып еңбек еткен. 1980 жылдан бері баспасөз саласында еңбек етіп келеді. «Кенді өлке» /орыс тілінде/, «Керней шежіресі», «Елқұжат», «Абадан», «Айбар», «Жауһар», «Тағылым», «Шікіл», т.б. кітаптардың авторы. Шет өңірінен шыққан Дияқажы, Сәбит Адамияұлы сынды т,б, ақындардың шығармаларын жинақтап, «Көкбөрі Жарылғап батыр», «Сеңкібай батыр», «Бодық батыр», «Жалаңтөс /Соқыр/ батыр», «Бәйсейіт би» кітаптарын құрастырып шығарған. Қазір «ҚазАқпарат» баспасының директоры.

Пайдаланған әдебиеттер:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011.-117 б.

Шет ауданы [Мәтін] / Энциклопедия – Алматы : ҚАЗақпарат, 2013. –253-254 б.

Ол туралы:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011.-117 б.

Шет ауданы : Энциклопедия – Алматы : ҚАЗақпарат, 2013. –253-254 б.

 Шығармалары:

М 13 МАЙБАС Төрехан. Бояуы қанық келте ғұмыр: Эссе кітабы. Ақадыр: Баспагер – 2007. 104 бет

М 72 Майбас Төрехан Абадан: Портреттер кітабы. Алматы: ҚАЗақпарат, 2007. 196 б.

М 97 Майбас Т. Айбөкен. Әңгімелер мен хикаяттар. – Алматы: ҚазАқпарат, 2012. – 140 б.

М 2 Бодық батыр. Алматы, ҚАЗақпарат, 2010. – 74 бет

Майбас Т., Сағынтай С. Шығармалары [Мәтін] /Майбас Т - Астана: Фолиант,            2014. - 320 б.

Майбас Төрехан. А – Ақсұңқарым. Бестаған. Рух кітабы. Алматы. – 296 бет. Т. Майбас, 2013

Майбас. Т. Портреттер. [Мәтін]: очерктер кітабы. Бірінші кітап. – Алматы. Нұр – Принт – 75, 2013. – 544 б.

Майбас, Т. Шікіл [Мәтін] : Портреттер кітабы / Т. Майбас. – Алматы: ҚазАқпарат, 2008. – 408 б..

Дияқажы [Мәтін] шығармалары:- Алматы: Қаз Ақпарат,2009.-300 б.

МАҚАТША М., МАЙБАС Т. ЖАЗЫҒЫ НЕ ЕДІ БАБАЛАРДЫҢ? [Мәтін]: Аза кітабы. - Алматы: «Раlitга Ргеss» баспасы, 2021. - 358 бет.

Майбас, Т. Көкбөрі Керней дейтін елміз [Мәтін] : Очерк – портреттер. / Т.Майбас. – Алматы: Нұр – Принт – 75, 2014. – 292 б.

Майбас Т, Мыңқыш. Хикаяттар мен әңгімелер [Мәтін] : / Т. Майбас. – Алматы: – « Алматы – Болашақ » . – 2019. – 288 б.

Мерзімді басылым беттерінде:

Майбас, Т. Жүрегі – майдан алаңы [Мәтін] / Т.Майбас // Орталық Қазақстан.- 2013.- 3 ақпан (№168).-6 б.

Майбас, Т. Шешендік өнер - [Мәтін] / Т. Майбас // Орталық Қазақстан.- 2013.- 7 қараша (№192-193).-8 б.

Тойбек, Ж. Шабысыңнан жаңылма [Мәтін] / Ж. Тойбек // Орталық Қазақстан.- 2014.- 7 қаңтар (№1-2).-6 б.

Жүнісұлы, О. Ыстық пенен суықтың өліарасы [Мәтін] / О.Жүнісұлы // Орталық Қазақстан.- 2014.- 7 қаңтар (№1-2).-6 б.

Әлиман, Ж. Қаламгерге құрмет көрсетілді [Мәтін] / Ж.Әлиман // Орталық Қазақстан.- 2014.- 9 қаңтар (№3).-1 б.

Майбас, Т. Тізгіқол [Мәтін] / Т. Майбас // Орталық Қазақстан.- 2014.- 7 қаңтар (№1-2).-6 б.

Майбас, Т. Қызық кітап  [Мәтін] / Т. Майбас // Қарағанды қаласы.

Майбас, Т. Шетер [Мәтін] / Т. Майбас // Заман.-2007.-12 сәуір (№15).-5 б. Қарағанды қаласы.

Төрехан туралы бір ауыз сөз [Мәтін] /Заман.-1999.-7 қазан(№38).-2 б.

Орталық Қазақстан. - 2020. - 11 маусым (№62). - 5 б.

Орталық Қазақстан. 2020. 2 сәуір (№34). - 4 б

Орталық Қазақстан. - 2020. - 29 тамыз (№94). - 7 б.

Орталық Қазақстан. - 2020. - 3 қыркүйек (№95). - 5 б.

Орталық Қазақстан . - 2020. - 30 мамыр (№57). - 5 б.

Шет шұғыласы,2020.-18 маусым (№25).- 3 б

Майбас,Т Құрмалдық [Мәтін] /Т.Майбас //Жалын,2022.-ақпан (№2).-18-28 б.

Майбас,Т  Құрмалдық [Мәтін] /Т.Майбас //Жалын,2022.-қаңтар (№1).- 43- 61 б.

Майбас,Т Құрмалдық [Мәтін] /Т.Майбас // Жалын, 2022.- наурыз (№3).-70 -77 б

Әуезхан Көшімов 1911 жылы 15 желтоқсанда Жезқазған облысы, Ағадыр ауданы, «Босаға» совхозының жерінде туған. 1940 жылдан Қазақстан жазушылар одағының мүшесі болған.

Осы өңірге есімі кеңінен мәлім Көшім қажының баласы. ҚазМУ-дің тіл-әдебиет бөлімін бітірген. 1942-46 жылдары Қарағанды облысының радиокомитетінің бас редакторы, облыстық халық шығармашылығы үйінің директоры, Қазақстан Жазушылар одағының Қарағанды облысының өкілі қызметтерін атқарған. Өмірінің соңына дейін қаламын қолынан тастамаған. Шығармалары: «Жүрек сазы», «Аңшының әңгімелері», «Екі бүркіт», «Төгіледі әуендер», «Тепеңкөк», «Қысталаң жыл», «Шалқар күзен», «Қос қорқаудың айласы», «Лашын хикаясы» басқа да кітаптардың авторы.

     Әуезхан Көшімұлының бірнеше кітаптары қазақта «Көзден кетсе де көңілден кетпейді» дейтін жақсы сөз бар. Көңілден кетпейтін бір адам осы Әукең еді, алайда бұл есім ескерілмей бара жатқандай көрінеді. Әукеңнің жақын туысы Серік Ыбышұлының айтуынша жазушының жарық көрмей, оқырмандарын таппай жатқан мұралары көп. Серік ағай осы жазбаларды жүйелеп, әдебиетіміздің алтын қорына қосатын шақ жетті деп есептейді.

     Сол қуғын сүргіннің зардабын бір кісідей тартқан Көшім қажы 37 жасында өмірден озған. Әуезханның қам- қоршысы болған жалғыз ағасы Сейілхан Көшімұлын да «Шұбартау» ұлт азаттық көтерілісіне қатыстың деп айыптап, 1929 жылы ату жазасына кескен екен. Осы аралықта Сейілхан ағайдың жұбайы Гүлзахира Бимендеқызы бас сауғалап Алматы қаласына қашып барып, екі ұлын балалар үйіне тапсырады. Кейінде әпербақандардың қудалауы басылған кезде Гүлзахира жеңгеміз ұлдарын алмақ ниетпен балалар үйіне барғанда басқа жерге ауыстырылып жібергенін естиді. Сан соғып, балаларынан тірідей айырылып қала береді. Сол жеңгеміз жан жары бақилық болғаннан кейін де тұрмысқа шықпай, ошағының отын өшірмеген. Ал Әукеңнің өз анасы жолдасының, балаларының басына түскен ауыртпашылықты, қайғы-қасіретті көтере алмай дүниеден озған. Ата-анасынан, аға-жеңгесінен бірдей айырылып, жетімдіктің қамытын киген Ә.Көшімов қазақ жерін тастай қашып, Ташкент қаласына барып оқуға түседі. Сол жақта жүріп Міржақып Дулатовтың немере інісі Зұлқарнай Дулатовпен танысып, онымен бірге 8-9 класта бірге оқып, жан жолдас болады. Кейінде осы досы қайғылы қазаға ұшырағанда «Досымның аманаты» деген арнау өлеңін шығарады.
Жастайынан өнерге бейім Әукең кейін Сәкен Сейфуллиннің қамқорлығымен алғаш ашылған Қазақ мемлекеттік университетінің филилогия бөлімінде білімін жалғастырып, қазақтың зиялылары Мұхтар Әуезов, Әлімхан Ермековтерден дәріс алады. Оқуын жалғастыра жүріп, 1930 жылдың басында Алматы облыстық әскери комиссарының көмекшісі болса, кейін «Қызыл әскер» газетіне қызметке ауысады. Сол жылдары Ахмет Бай- тұрсынов, Санжар Аспандияров сияқты қазақтың ілкі зиялыларының алдынан өтіп, оларды өзіне үлгі- өнеге тұтады. Алғаш осы газетте «Құлагер» атты поэмасы жарық   көрген.

Пайдаланған әдебиеттер:

Шет ауданы: энциклопедия. – Алматы: Қазақпарат, 2011 – 106-107 б.

Шет ауданы. энциклопедия.- Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-216 б.

Ол туралы:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011 – 106-107 б.

Шет ауданы. Энциклопедия.- Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-216 б.

Мерзімді басылым беттерінде:

Ыбышұлы, С. Әдебиетте орны бар Әуесханның [Мәтін] / С. Ыбышұлы // Орталық Қазақстан.- 2011.- 13 қазан (№169).- 3 б.

Бексейіт, С. Халықтың ықыласы – алған сыйы...немесе "Қазақтың Пришвині" атанған қаламгер туралы ой-толғам [Мәтін] / С. Бексейіт // Орталық Қазақстан.- 2011.- 10 желтоқсан (№206-207).- 7 б.

Ыбышұлы, С. Өттім  жалғыз арман таңын таңға ұрып [Мәтін] / С. Ыбышұлы // Шет шұғыласы.- 2012.- 12 шілде (№28).- 5 б.

Ағыбай батырдың туғанына-200 жыл Заман.- 2002.- 6 шілде (№25).- 3 б.

 Орталық Қазақстан. - 2021. - 22 шілде (№79). - 5 б.

Көшімов, Ә. Екі бүркіт [Мәтін] Ә. Көшімов.- Повестер.- Алматы: Жазушы, 1983.-144 бет.

Көшімов, Ә. Қысталаң жыл.[Мәтін] Ә. Көшімов. -  Алматы, "Жазушы", 1969. 194 бет.

Көшімов Ә Шығармалары: әңгіме-повестер және өлеңдер.[Мәтін] /Ә. Көшімов.-Астана:Фолиант,2013.- 424 бет.

 7 маусымда Қарағанды облысы, Шет ауданына қарасты «Октябрьдің 40 жылдығы» совхозында (қазіргі Жоғары Қайрақты кенті) дүниеге келген. Мектепті бітірген соң, екі жылдай геологиялық-барлау партиясында бұрғышы, аудандық мәдениет үйінде мәдени-көпшілік шараларды ұйымдастырушы болып еңбек етеді. Қарағандыдағы №4 кәсіптік-техникалық училищесінде, Алматы жоғары партия мектебінде оқыған. Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген.                                             Журналистік жолын 1957 жылы Шет аудандық «Ильич туы» газетінде бастаған. Ақтоғай аудандық «Арқа еңбектері» газетінің жауапты хатшысы, Ақадыр аудандық «Ақадыр таңы», «Агадырьская новь» газеттерінің редакторы, бұрынғы Жезқазған облыстық «Жезқазған туы» газеті редакторының орынбасары, «Социалистік Қазақстан» газетінің Қарағанды облысындағы меншікті тілшісі, Қарағанда облыстық «Орталық Қазақстан» газетінің бөлім меңгерушісі (бұл кезде республикалық «Ара» журналының Қарағанда облысындағы меншікті тілшісі қызметін қоса атқарған), жауапты хатшысы, бас редакторы, тәуелсіз «Компас» газетінің бас редакторы болған. Қазқстан Жазушылар одағы Қарағанды облыстық бөлімшесінің төрағасы болып сайланған.                                                                                                     Алпысыншы жылдардың басынан әңгімелері, очерктері «Жұлдыз», «Жалын», «Қазақстан коммунисі» журналдарында, «Социалистік Қазақстан» (қазіргі Егемен Қазақстан»), (қазіргі «Жас Алаш»), «Қазақ әдебиеті» газеттерінде жарық көрген.  Шығармалары: Көңіл шұғыласы, Хикаят және әңгімелер. «Жалын», 1980; Ар алдында. Очерктер. А., 1985; Алашым – аңсарым. Хикаяттар мен әңгімелер. Қарағанды, «Орталық Қазақстан», 1991; Сағыныш. Хикаяттар мен әңгімелер. Қарағанды, «Орталық Қазақстан», 1993.

Пайдаланған әдебиеттер:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011.-144 б.

Шет ауданы: Энциклопедия – Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-337-338 б.

Ол туралы:

Шет ауданы: энциклопедия – Алматы: Қазақпарат, 2011.-144 б.

Шет ауданы: Энциклопедия – Алматы: ҚАЗақпарат, 2013.-337-338 б.

Мерзімді басылым беттерінде:

Жүністегі, К. Жазушы шыңы [Мәтін] / Заман.-2006.-18 мамыр    (№21).-3 б.

Жұқанұлы, Ш.  Алаштың азаматы [Мәтін] / Заман.-2006.-5 қазан  (№41).-4 б.

Рымқұл Сүлейменов [Мәтін]: некролог // Орталық Қазақстан. –2007. - 21 сәуір (№ 60-61).- 7 б. 

Жанысбай, С. Жаныңды шуаққа бөлеген [Мәтін] / С.Жанысбай  // Орталық Қазақстан.-2008.-30 қыркүйек (№151).-4 б. 

Жанысбай,С. Бәріміз құрметтеген Рекең [Мәтін] / С.Жанысбай //  Орталық Қазақстан.-2012.-21 сәуір (№66-67).-6 б. 

Байтанас. М, Өркендеген өңір келбеті [Мәтін] / Заман.-2006.-20 шілде    (№30).-2 б.

 Жанысбай, С. Бәріміз құрметтеген Рекең [Мәтін] / С. Жанысбай // Орталық Қазақстан.- 2012.- 21 сәуір (№66-67).-6 б. 

Түсіпов Марат Исабекұлы

(1946) Шет ауданы «Құрама» ауылында дүниеге келген. Ы.Алтынсарин белгісінің иегері. ҚазМУ-дің түлегі (1977), тарихшы – оқытушы. Шет ауд. Қызылтау сегізжылдық мектебінде бастауыш сынып мұғалімі (1964), Ақбауыр сегізжылдық мектебінің мұғалімі, директоры (1965-1978), ауд.оқу бөлімінің меңгерушісі (1978-1981), ауатком және аупарткомның бөлім меңгерушісі (1981-1991), М.Горький атындағы мектептің директоры (1991-1994), 1994-1995жж.Талды ауылы, мал шаруашылығында еңбек етті.1996-1997 жж. Қарағанды қаласы №36 мектепте тарих және қоғам тану пәндерінің оқытушысы, Қарағанды политехникалық колледжінде мемлекеттік тілде іс жүргізу пәнінің оқытушысы (2000-2009) болды. Шет ауд., Жезқазған обл. Кеңестеріне депутат болып сайланған.

Бірқатар салалық марапаттарға ие болған.

Шығармалары:

Түсіпов, М. Ғасыр ғұмырлы Ақбауыр [Мәтін] : жер – су, ұйымдары, адамдары туралы / М.Түсіпов. – Алматы: «Нұр – Принт – 75» , 2015. – 252 +16 б.

Шығармалары:

Слепцов, Н. Жизнь ты моя забубенная [Текст] : роман / Н. Слепцов. – Караганда. - Арко, 2014. – С. 172

СЛЕПЦОВ,Н Агадырские рассветы.[Текст] поэтический сборник. Подготовлено к печати: ТОО «Издательский дом «Классик», отпечатано: ТОО «Типография Арко». Караганда, 2017.- 372 стр.

Слепцов Н Мои Агадырские зори [Текст] сб. стихов и поэм /Н.Слепцов.-Караганда:Арко,2013.-116 с.

Слепцов, Н. Поэтические раздумья [Текст] : стихи / Н.Слепцов.- Караганда. – Арко, 2018. – С. 160

Слепцов, Н. Мои поэтические завихрения [Текст] : стихи / Н.Слепцов. – Караганда. – Классик, 2018. – С. 172

С 47 Слепцов Н. Годы орлиные: роман / Николай Слепцов. – Караганда: Арко, 2013. – 440 с.

С 47 Слепцов Н. «Пестрые письма, или Жизнь на ладони».Сборник очерков, рассказов, стихотваренений. Подготовлен к печати в издательском доме «Классик». Отпечатан в ТОО «Арко». Караганда, 2013. – Стр. 168

Слепцов Н. Жизнь ты, жизнь...: [Текст] сборник стихотворений, поэмы, очерки. / Н.Слепцов. Подготовлен к печати в издательском доме «Классик». - Караганда, Арко, 2014. - 192 с.

Слепцов Н. Судьбы натянутая нить [Текст]: повесть / Н.Слепцов. Подготовлен к печати в издательском доме «Классик». - Караганда, Арко, 2014. - 120 с.

СЛЕПЦОВ,Н Душевная повесть [Текст] /Н.Слепцов.-ТОО «Издательский дом «Классик»Караганда, 2018.- С.180

Слепцов, Н. Мои дороги; Пестрые письма – 2 [Текст]: роман, очерки: Н. Слепцов. – Караганда: Арко, 2017, - С. 256

Слепцов, Н. Мой причал [Текст] : поэма / Н. Слепцов.- Караганда: Арко, 2016.- С. 104

Слепцов Н. С 47. «Жизнь на ладони» Сборник очерков, поэм, стихотворение / Николай Слепцов. Подготовлен к печати в издательском доме «Классик» - Караганда, «Арко», 2015. 164 стр.

Слепцов,Н. С миру по нитке: Жизни моей колесница [Текст] : стихи,поэмы,мысли / Н.Слепцов. – Караганда. – ТОО «Типография Арко» , 2018. – С. 240